Toàn cảnh về chứng rối loạn giấc ngủ

Rối loạn giấc ngủ đang ngày càng gia tăng trên thế giới, rối loạn giấc ngủ làm giảm chất lượng cuộc sống và đem đến các nguy cơ bệnh tật tiềm ẩn cho người bệnh. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về chứng bệnh khó chịu này.

Giấc ngủ bình thường là gì?

Giấc ngủ bình thường bao gồm các chu kỳ của giấc ngủ không chuyển động mắt nhanh (NREM) xen kẽ với giấc ngủ chuyển động mắt nhanh (REM). Giấc ngủ NREM bao gồm giai đoạn ngủ nông và ngủ sâu. Giấc ngủ REM còn được gọi là giai đoạn ngủ "mơ". Chức năng của giấc ngủ là phục hồi, cung cấp thời gian nghỉ ngơi và hồi phục cho cơ thể.

Người lớn cần ngủ trung bình 8 tiếng (từ 6-10 tiếng). Bình thường chúng ta sẽ ngủ thiếp đi trong vòng 10 đến 20 phút từ lúc bắt đầu đi ngủ, thức dậy một cách tự nhiên một hay hai lần trong đêm sau đó ngủ trở lại dễ dàng, và thức dậy cảm thấy sảng khoái.Trẻ em cần ngủ nhiều hơn và có xu hướng ngủ sâu hơn, trong khi những người già bị thức giấc thường xuyên hơn và ít ngủ sâu hơn.

Tác hại của chứng rối loạn giấc ngủ :

Các hậu quả nghiêm trọng tạm thời lâu dài của sự thiếu ngủ phản ánh chức năng phục hồi quan trọng của giấc ngủ. Khi chúng ta không ngủ đủ, trí nhớ, sự tập trung, sự tỉnh táo và tâm trạng đều bị ảnh hưởng. Buồn ngủ ban ngày sẽ dẫn hiệu quả học tập và làm việc thấp và có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng. Nếu không điều trị, rối loạn giấc ngủ kéo dài có thể làm giảm chất lượng cuộc sống và có thể làm tăng tỉ lệ mắc bệnh và tử vong.

Chứng rối loạn giấc ngủ

1. Nguyên nhân của chứng rối loạn giấc ngủ

Nguyên nhân gây buồn ngủ ngày quá mức?

Các nguyên nhân phổ biến:

• Không ngủ đủ. Nhiều người không ngủ đủ giấc do lựa chọn lối sống.
• Chứng ngưng thở lúc ngủ, hay Obstructive sleep apnoea. Bệnh nhân có thể bị béo phì hoặc tắc nghẽn đường hô hấp do vấn đề ở mũi hay cổ họng.

Nguyên nhân không phổ biến nhưng quan trọng:

Chứng ngủ rũ, một loại rối loạn giấc ngủ liên quan đến sự mất mát đột ngột của trương lực cơ, ảo giác và tê liệt cơ khi thức dậy.

Tình trạng buồn ngủ ban ngày quá mức có thể đủ nghiêm trọng để gây ra rối loạn xã hội hoặc nghề nghiệp. Khi đó bệnh nhân nên được kiểm tra chính thức bởi thầy thuốc. Những người bị chứng ngưng thở khi ngủ hay chứng ngủ rũ thường cần phải trải qua các nghiên cứu giấc ngủ.

Nguồn gốc của chứng mất ngủ

Mất ngủ chỉ tình trạng khó khăn bắt đầu ngủ hoặc ngủ thẳng giấc, hay là một giấc ngủ không sảng khoái. Mất ngủ thường liên quan đến nhiều hơn một nguyên nhân, bao gồm cả yếu tố tâm lý và lối sống:

• Căng thẳng quá mức hoặc stress không được xử lý tốt
• Trầm cảm và lo âu
• Sử dụng quá nhiều caffeine
• Các thói quen ngủ không ngon và không đều đặn
• Bệnh nhân bị mất ngủ kéo dài nên được kiểm tra bởi bác sĩ để loại trừ khả năng trầm cảm tiềm ẩn, thường xuất hiện khi thức dậy vào buổi sáng sớm. Bệnh nhân không thể ngủ mà không uống thuốc có thể cần phải được giới thiệu đến phòng khám rối loạn giấc ngủ. Hầu hết bệnh nhân bị mất ngủ có thể xử lý bằng cách thay đổi lối sống và thuốc men, và thường không cần phải thực hiện nghiên cứu giấc ngủ.

Nguyên nhân của các hành vi bất thường trong giấc ngủ?

Hành vi bất thường trong giấc ngủ thường không cần điều trị cụ thể trừ phi có nguy cơ làm tổn thương, hoặc nếu các hành vi bất thường gây cản trở giấc ngủ. Ví dụ các chứng rối loạn giấc ngủ liên quan đến hành vi bất thường là hội chứng chân không yên và rối loạn chuyển động chân tay có chu kì, trong đó chân bị co giật quá mức trước hoặc trong giấc ngủ gây mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức. Parasomnias (bệnh mất ngủ giả) là các hành vi bất thường trong khi ngủ có thể xảy ra ở trẻ em hoặc người lớn:

• Khiếp sợ khi ngủ
• Ác mộng
• Nói mớ
• Nghiến răng
• Mộng du
• Hành động như trong giấc mơ

Nghiên cứu giấc ngủ thường xuyên được tiến hành để đánh giá những điều kiện này. Cần phân biệt với hiện tượng động kinh xảy ra khi ngủ với những triệu chứng rất giống nhau.

2. Triệu chứng rối loạn giấc ngủ thường gặp

• Buồn ngủ quá mức vào ban ngày
• Mất ngủ
• Rối loạn hơi thở trong khi ngủ
• Hành vi bất thường trong khi ngủ
• Yếu tố nguy cơ

Một số triệu chứng rối loạn giấc ngủ như hội chứng chân không yên, chứng ngưng thở khi ngủ, chứng ngủ rũ và chứng mất ngủ giả có yếu tố di truyền và có thể tồn tại trong gia đình.

Những người có lịch ngủ không đều đặn, bao gồm công nhân làm ca và những người đi du lịch qua những múi giờ khác nhau thường xuyên, cũng có nguy cơ phát triển các vấn đề liên quan đến giấc ngủ.

Các yếu tố về lối sống như tiêu thụ caffeine quá mức, thiếu tập thể dục thường xuyên, giải quyết stress kém và hút thuốc lá đều có thể dẫn đến rối loạn giấc ngủ.

Nhìn chung, chất lượng giấc ngủ giảm theo tuổi tác. Vì vậy, cũng như những thay đổi thoái hóa và tăng cân theo tuổi tác, rối loạn giấc ngủ có xu hướng trở nên thường xuyên hơn khi chúng ta già đi.

3.  Phòng chống chứng rối loạn giấc ngủ

Một số mẹo phòng chống cơ bản để tránh phát triển rối loạn giấc ngủ:

Nên ngủ đều đặn và thức dậy vào cùng một thời gian mỗi buổi sáng.

Tránh ngủ ngày quá nhiều. Chỉ nên ngủ một giấc ngắn trong ngày, nếu có, và ngủ ít hơn 1 giờ.

Tránh ăn quá no trước khi đi ngủ và / hoặc tiêu thụ cà phê và rượu đặc biệt là sau khi ăn tối.

Không nên đi ngủ, trừ khi bạn mệt mỏi.

Bảo đảm môi trường ngủ thoải mái, tối và yên tĩnh.

Chẩn đoán

Hầu hết các rối loạn giấc ngủ có thể được chẩn đoán nếu nắm vững bệnh sử về giấc ngủ, bao gồm các câu hỏi về thói quen ngủ, lối sống, thuốc của bệnh nhân và khám thể chất. Nghiên cứu giấc ngủ có thể được yêu cầu ở một số bệnh nhân.